Министрлік блогерлерді журналистерге теңестіруді жоспарлап отыр. Бұдан кейін не болмақ?

16 қар 2020

Осы жылдың сәуір айында ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі «Ақпарат саласын дамытудың 2020-2022 жылдарға арналған ұлттық жоспарын» бекітті. Жоспардың бір тармағы блогерлердің құқықтық мәртебесін анықтауға, атап айтқанда блогерлерді журналистерге теңестіруге арналған. Жақында Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі тіпті «блогинг» кәсіп болып саналатынын және оны журналистерге теңестіруге болатындығын түсіну үшін халық арасында сауалнама жүргізді.

Жоспарды әзірлеушілердің айтуынша, мұндай шара блогерлерге құқықтарды, соның ішінде мемлекеттік және халықаралық ұйымдарда аккредиттеу құқығын және қорғауды (төтенше жағдайларды жою кезінде сәйкестендіру белгілері, қарулы арнайы операцияларды қамту және т.б.) қамтамасыз ете алады. Бастамашылар халықаралық тәжірибеге сілтеме жасауда: «Осылайша, азаматтық және саяси құқықтар туралы Халықаралық пактінің № 34 жалпы тәртібі туралы, Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі Комитеті блогерлердің қызметін журналистика формасымен теңестіреді:"журналистік функцияларды көптеген адамдар, соның ішінде кәсіби штаттық репортерлар мен талдаушылар, блогерлер және баспа басылымдарында, Интернетте немесе басқа жерлерде жарияланған басқа тұлғалар орындайды"». Бірақ АҚДМ-нің ниеті қаншалықты түзу?

Ұзақ мерзімді әсерді болжау қиын, бірақ блогерлер мен журналистерді теңестіру – Қазақстандағы блогосфераны реттеудің кезекті қадамы деген болжам бар. Мүмкін, мұның бәрі блогерлердің мемлекеттік ақпараттық тапсырысты бөлуге заңды түрде қатысуы үшін ғана жасалған шығар. Мұндай жағдайда блогосфера Қазақстанның барлық БАҚ сияқты- мемлекеттің бақылауында болады деген қауіп бар (қазір елде 3 мыңға жуық БАҚ бар және олардың 90% мемлекеттік ақпараттық тапсырыс түрінде мемлекеттік субсидиялар алады).


Background photo created by kues - www.freepik.com

Coffee photo created by rawpixel.com - www.freepik.com

Гүлмира Біржанова

"Заңгер, ұлттық және халықаралық медиа құқық саласы сарапшысы, "Құқықтық медиа-орталық" ҚҚ бірлескен құрылтайшысы. Құқық қорғаушылардың жаңа буыны коалициясының қатысушысы